Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014

Η ΜΕΤΟΧΗ



  ΜΕΤΟΧΗ

1. ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ

Συνήθως με άρθρο ,λειτουργεί ως επίθετο, μεταφράζεται με αναφορική  πρόταση. Έχει συντακτική θέση επιθετικού προσδιορισμού, κατηγορηματικού, ή κατηγορουμένου. Λειτουργεί και ως ουσιαστικό όταν παραλείπεται το προσδιοριζόμενο ουσιαστικό και παίρνει τη θέση του με οποιαδήποτε συντακτική θέση. Π.χ. Επαινουμεν τους πολεμήσαντας.

2.ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΗ

Χρησιμοποιείται ως κατηγορηματικός προσδιορισμός ή κατηγορούμενο. Δεν έχει ποτέ άρθρο. Μεταφράζεται με να ,ότι , που.
Αναφέρεται ή στο       :        Υποκείμενο του ρημ.(το Υ του ρήμ. σε ονομαστική είναι και Υ της μ.τ.χ.)
                   στο             :      Αντικ. του ρήμ.(το αντικ. του ρήμ σε πλάγια πτώση είναι Υ της μ.τ.χ.)   

ΡΗΜΑΤΑ που δέχονται κατηγορηματική μετοχή:
Το ειμί, γίγνομαι και άλλα συνδετικά(διάγω, λανθάνω, τυγχάνω,
φ αίνομαι   ,δηλος ειμί).
  • Ρήματα ψυχικού πάθους(αγαπώ, χαίρομαι, λυπουμαι ).
  • Ρήματα έναρξης ,λήξης(άρχω παύομαι)
  • Ρήματα αίσθησης ,γνώσης μάθησης μνήμης(ακούω, αισθάνομαι, ορω, γιγνώσκω, επίσταμαι).
  • Ρήματα ανοχής, καρτερίας κόπου(ανέχομαι υπομένω)
  • Ρήματα δείξης, αγγελίας ,ελέγχου (δείκνυμι, δηλω ελέγχω αγγέλλω).
  • Ρήματα όπως νικω, ηττωμαι,αδικω.



3. ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΙΚΗ

ΧΡΟΝΙΚΗ
Συναντάται σε όλους τους χρόνους εκτός μέλλοντα, συνήθως όμως σε αόριστο. Αναλύεται σε χρονική πρόταση. Συνοδεύεται συχνά από χρονικό επίρρημα: άμα, ευθύς, έτι ,μεταξύ ,τότε. Μεταφράζεται  με χρονικούς συνδέσμους: όταν, αφού, μόλις, ενώ +ρήμα.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ
Τίθεται σε όλους τους χρόνους, ισοδυναμεί με αιτιολογική πρόταση, είναι συνήθως η μετοχή των δοξαστικών ρημάτων(νομίζω).Μπορεί να συνοδεύεται από: -άτε , οιον ,οια (πραγματική αιτιολογία)-ως(υποκειμενική αιτιολογία= επειδή τάχα)- ώσπερ(υποτιθέμενη αιτιολογία= σαν να).

ΤΕΛΙΚΗ

Βρίσκεται σε μέλλοντα, δηλώνει σκοπό, αναλύεται σε τελική πρόταση. Συνοδεύει ρήματα που δηλώνουν κίνηση, με άλλα ρημ.+ως.

ΥΠΟΘΕΤΙΚΗ
Σε όλους τους χρόνους εκτός από Μέλλοντα. Συνήθως πλάι σε δυνητική οριστική, δυν.ευκτική, δυν.απαρέμφατο  ή μετοχή ή μέλλοντα.

ΕΝΑΝΤΙΩΜΑΤΙΚΗ
Σ ε όλους τους χρόνους εκτός από Μέλλοντα. Κάποτε συνοδεύεται από και, καίπερ, καίτοι.

ΤΡΟΠΙΚΗ
Συνήθως σε Ενεστώτα .Μεταφράζεται με μετοχή σε –οντας ή με επιρρηματικό προσδιορισμό.

Συνημμένη: το υποκείμενό της έχει και άλλη συντακτική θέση στην πρόταση: παύσατε λέγοντες ταυτα.
Απόλυτη: το υποκείμενό της δεν έχει άλλη συντακτική θέση στην πρόταση: εστράτευσαν  επ’αυτούς  Κόνωνος στρατηγουντος.
           
Παραδείγματα:
  •       Αι πόλεις αι δημοκρατούμεναι διοικουνται τοις νόμοις(επιθετική)
  •       Τισσαφέρνης έτυχεν ων εν Σάρδεσιν(κατηγορηματική)
  •       Έπλεον πολεμήσοντες (τελική)
  •       Ταυτα είπον νομίσας σε αμαρτάνειν.(αιτιολογική)
  •       Πολλοί όντες ευγενείς εισί κακοί (εναντιωματική)
  •       Ξενοφών συγκαλέσας τους στρατηγούς έλεξε τοιάδε(χρονική)
  •       Δίκαια δράσας έξεις συμμάχους θεούς.(υποθετική)
  •       Ταυτα έχων άπαντα έχω (τροπική)
 
                                         Στογιάννη Ευαγγελία
                                               Φιλόλογος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...