Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 10 Απριλίου 2020

ΤΑΞΙΔΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ…



   


Μένουμε σπίτι αλλά ταξιδεύουμε , διασκεδάζουμε, σκεπτόμαστε, μαθαίνουμε ,ψυχαγωγούμαστε …αλλιώς. ..


                                          








                            
                                           https://www.theacropolismuseum.gr/
                                 
                                                http://followodysseus.culture.gr/
                                            
                          https://www.youtube.com/watch?v=DBNWZxIan8g
             Σε προηγούμενη ανάρτηση και διευθύνσεις για δωρεάν ψηφιακές αναγνώσεις.

                                              Γιατί όπως λέει ο ποιητής μας
                             « Την άνοιξη αν δεν τη βρεις , τη φτιάχνεις»

                                           όπως μπορεί ο καθένας.... 

Δευτέρα 10 Φεβρουαρίου 2020

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ



«Ομιλείτε Ελληνικά»: Eίδηση γραμμένη στα Αρχαία για την παγκόσμια ημέρα Ελληνικής γλώσσας (

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διπλωματίας του Yπουργείου Εξωτερικών δημοσίευσε στο YouTube μια καμπάνια υπό τον τίτλο «Did you know you speak Greek?» (Γνωρίζατε ότι μιλάτε Eλληνικά;)

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά εορτάζεται η παγκόσμια ημέρα για την ελληνική γλώσσα, η οποία «καθιερώθηκε» για πρώτη φορά το 2017.

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διπλωματίας του Yπουργείου Εξωτερικών δημοσίευσε στο
YouTube μια καμπάνια υπό τον τίτλο «Did you know you speak Greek?» (Γνωρίζατε ότι μιλάτε Eλληνικά;)


Το πρωτογενές υλικό απέστειλαν τα Γραφεία Δημόσιας Διπλωματίας που λειτουργούν στις ελληνικές διπλωματικές και προξενικές αρχές.

Επιπλέον, το Αθηναϊκό Πρακτορείο τίμησε τη σημερινή παγκόσμια ημέρα της Ελληνικής γλώσσας με μία είδηση γραμμένη στα αρχαία ελληνικά. 


Η είδηση του Αθηναϊκού Πρακτορείου

«Αἱ Ἐκδόσεις τοῦ τῆς Μακεδονίας Πανεπιστημίου γέμουσιν βιβλίοις τὰ Σχολεῖα Δευτέρας Εὐκαιρίας τῶν σωφρονιστικῶν ἱδρυμάτων τοῖς Διαβατοῖς Θεσσαλονίκης, τῇ Νιγρίτᾳ Σερρῶν, τῷ Μαλανδρίνῳ Φωκίδος καὶ τῷ Δομοκῷ Φθιώτιδος.

Ἡ διευθυντὴς τῶν Ἐκδόσεων Πανεπιστημίου Μακεδονίας ἔφη:  «Προσφέρομεν βιβλία εἰς βιβλιοθήκας δεσμοτηρίων καὶ γνόντες τὸ συντελούμενον ἔργον τοῖς τῆς προσθέτου μορφώσεως καὶ τῆς δημιουργικῆς ἀπασχολήσεως  προγράμμασι, ἐδόκει ἡμῖν δημιουργῆσαι δρᾶσιν τοιαύτην, δώρου δίκην τοῖς τοιούτοις Σχολείοις.   

Εὐχόμεθα δημιουργῆσαι δῶρον συλλογικόν, ἀγάπης δῶρον, ἓν βιβλίον ἐξ ἑκάστου ἡμῶν τούτων πρὸς ἕκαστον τῶν ἀνθρώπων. Πέραν τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ, ἐκπαιδευτικοῦ προσωπικοῦ καὶ τῶν φοιτητῶν, πάντας ἐκαλέσαμεν ἀναγνώστας τοὺς δυναμένους χαρίζειν ἐκ τῶν σφετέρων βιβλιοθηκῶν βιβλία τοῖς κρατουμένοις, οἳ φοιτῶσι εἰς τὰ Σχολεῖα Δευτέρας Εὐκαιρίας Διαβατῶν καὶ Νιγρίτας Σερρῶν.  

Οἱ ἄνθρωποι ἠσπάσθησαν τὴν δρᾶσιν ἀσμένως, διὸ καὶ παράτασις ταύτης ἐγένετο καὶ ἔτι δύο σχολεῖα ἐνισχύθησαν, τῷ Μαλανδρίνῳ Φωκίδος καὶ τῷ Δομοκῷ Φθιώτιδος.

«Τὰ βιβλία, μία συνθήκη πνευματικῆς ἐλευθερίας»

Οἱ δεσμῶται δύνανται γνῶναι λογοτεχνίαν, θέατρον, εἰκαστικά, μουσικήν. Δεῖ σφίσιν κτήσασθαι γνώσεις, ἃς οὐκ ἠδύναντο ἄλλῳ τρόπῳ.

Χρὴ ἡμᾶς ἅπαντας νοῆσαι τὰ βιβλία δύνασθαι ἔξοδον εἶναι ἐκ τοῦ ἡμερίου βίου, μία συνθήκη πνευματικῆς ἐλευθερίας. Ἔξεστιν τοῖς βιβλίοις μᾶλλον βοηθῆσαι εἰς τὸ τοῦ σωφρονισμοῦ ἔργον πρὸς ἀνθρώπους, οἳ χαίρουσιν καθ΄ ἡμέραν ἀναγνῶναι καὶ μὴ μόνον μανθάνειν ἀρέσκει αὐτοῖς ἀλλὰ καὶ ποιεῖν ἴδια γράμματα.       

Συνείλεκται ἤδη 1.000 καὶ πλέονα βιβλία καὶ εὐέλπιδές ἐσμεν, ὡς καλυφθήσονται αἱ ἀνάγκαι τῶν βιβλιοθηκῶν. Ὡς εἰκός ἐστίν, ἀποστελοῦμεν σὺν τοῖς συλλεχθεῖσι βιβλίοις τίτλους ἐκδόσεων, ἵνα πλουτῶμεν τὰ διαφέροντα καὶ τὰς γνῶσεις, ἃ ταῦτα ἔξεστι πορίζειν.    

Τὰ βιβλία ἑκάστῃ ἡμέρᾳ συλλέγονται, Δευτέρα ἕως Παρασκευή, 9:00 ἕως 15:00, ἐν τῷ χώρῳ τῶν Ἐκδόσεων, τῷ ἰσογείῳ τοῦ Πανεπιστημίου Μακεδονίας (Ἐγνατία 156),  ἕως τῇ 14ῃ Φεβρουαρίου 2020».

Η απόδοση στην νεοελληνική

Μία πρωτοβουλία των Εκδόσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, «γεμίζει» με βιβλία τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας των καταστημάτων κράτησης στα Διαβατά Θεσσαλονίκης, τη Νιγρίτα Σερρών, το Μαλανδρίνο Φωκίδας και τον Δομοκό Φθιώτιδας.

«Μετά από αιτήματα που είχαμε δεχτεί κατά καιρούς για να προσφέρουμε βιβλία σε βιβλιοθήκες φυλακών και γνωρίζοντας το έργο που συντελείται σε προγράμματα επιμόρφωσης και δημιουργικής απασχόλησης στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, σκεφτήκαμε να δημιουργήσουμε τη δική μας δράση, ένα δικό μας δώρο προς αυτά τα Σχολεία», ανέφερε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Ιωάννα Δανδέλια, διευθύντρια των Εκδόσεων Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

«Η ευχή μας ήταν να δημιουργήσουμε ένα συλλογικό δώρο, ένα δώρο αγάπης, ένα βιβλίο από τον καθένα από εμάς για τον καθένα από αυτούς τους ανθρώπους», σημείωσε η κ. Δανδέλια. «Η αρχική μας σκέψη για να χαρίσουμε βιβλία από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου Μακεδονίας απέκτησε νόημα και δυναμική όταν αποφασίσαμε να διευρύνουμε το κάλεσμα από το ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό προσωπικό και τους φοιτητές, στη συνέχεια σε όλο τον κόσμο, σε αναγνώστες που θα πρόσφεραν ένα βιβλίο από τη βιβλιοθήκη τους για τους κρατούμενους που παρακολουθούν τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας Διαβατών και Νιγρίτας Σερρών», πρόσθεσε.

Το μέγεθος της ανταπόκρισης του κόσμου αλλά και η πρόταση να ενισχυθούν ακόμη δύο σχολεία στις φυλακές Μαλανδρίνου και Δομοκού, οδήγησαν στην απόφαση της παράτασης της δράσης.

«Τα βιβλία, μία συνθήκη πνευματικής ελευθερίας»

Οι κρατούμενοι που συμμετέχουν έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τη λογοτεχνία, το θέατρο, τα εικαστικά, τη μουσική. Να αποκτήσουν γνώσεις που σε άλλη περίπτωση δε θα είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν, πόσο μάλλον σε συνθήκες εγκλεισμού.

«Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πως το πρόγραμμα αυτό και τα βιβλία μπορούν να αποτελέσουν μια διέξοδο από την πραγματικότητα που βιώνουν, μια συνθήκη πνευματικής ελευθερίας. Αυτήν ακριβώς τη συνθήκη θελήσαμε να ενισχύσουμε με τη δική μας δράση. Η δράση “ Χαρίζουμε βιβλία στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας στις Φυλακές” είναι ένα άνοιγμα στην κοινωνία, για όσα αυτή μπορεί να προσφέρει στους ανθρώπους αυτούς, ώστε αυτοί κάποια στιγμή να επανενταχθούν σε αυτήν», εξήγησε η κ. Δανδέλια.

Μέχρι στιγμής, οι χώροι των Εκδόσεων Πανεπιστημίου Μακεδονίας «μετρούν» πάνω από 1.000 βιβλία, που περιμένουν να διατεθούν στις βιβλιοθήκες των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας.

Τα βιβλία θα συνεχίσουν να συγκεντρώνονται καθημερινά, Δευτέρα έως Παρασκευή, από τις 9 το πρωί έως τις 3 μετά το μεσημέρι, στον χώρο των Εκδόσεων, στο ισόγειο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (Εγνατία 156), μέχρι και την Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου 2020.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: https://www.skai.gr/news/greece/eidisi-grammeni-sta-arxaia-gia-tin-pagkosmia-imera-ellinikis-glossas
Follow us: @skaigr on Twitter | skaigr on Facebook | @skaigr on Instagram

Δευτέρα 23 Απριλίου 2018

ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΓΙΟΡΤΑΣΟΥΜΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ;


                             
Του Νίκου Τσούλια

    Είναι η Αθήνα και για έναν χρόνο (23 Απριλίου 2018 – 22 Απριλίου 2019) Παγκόσμια Πρωτεύουσα του Βιβλίου. Η ανάδειξη αυτή είναι τιμητική· φέρει όμως πολλές ευθύνες και ακόμα περισσότερες προκλήσεις, γιατί πρέπει να δώσει σαφές πολιτιστικό αποτύπωμα στην παγκόσμια κοινότητα τροφοδοτώντας την με ένα ανθρωπιστικό αξιακό φορτίο αλλά και να αναδείξει μια πνευματική ανάταση στην ελληνική κοινωνία ανοίγοντας δρόμους πραγματικής προόδου.

    Μπορούμε να γιορτάσουμε όμως το Βιβλίο; Γιατί το να γιορτάζεις κάτι σημαίνει ότι το αγαπάς και θέλεις να δώσεις στη γιορτή περιεχόμενο ουσιαστικό και μήνυμα συμβολικό που θα αποτελούν φωτεινά σημάδια για να διώχνουν τα σκοτάδια της άγνοιας και της ημιμάθειας, της αμορφωσιάς και του ανορθολογισμού. Και είναι το κεντρικό σύνθημα «Βιβλία παντού» δυνατό αλλά είναι και ελλιπές, γιατί λείπει το συνοδό του στοιχείο «Διάβασμα πάντα». Γιατί εκεί είναι το πρόβλημά μας. Αγαπάμε το διάβασμα, το έχουμε κάνει «εικόνα» της καθημερινότητάς μας, πρώτιστη πνευματική ανάγκη, πεδίο ερμηνείας του κόσμου και της πραγματικότητας και κυρίως τρόπο της ζωής μας;
    Όχι, δεν μπορούμε να γιορτάσουμε, γιατί το διάβασμα δεν είναι προτεραιότητά μας και δεν έχουμε κατακτήσει την κουλτούρα του ούτε «πνιγόμαστε» και ασφυκτιούμε, αν δεν διαβάζουμε κάθε ημέρα. Και να ποια είναι η σχέση μας μαζί του,· σχέση φτώχειας αλλά όχι και ευθύνης και δημιουργικότητας. Σύμφωνα με τη Eurostat έχουμε την εξής εικόνα. «Το 51,2 % των Ελλήνων δεν διαβάζει ούτε ένα βιβλίο τον χρόνο. Μόνο το 48,2 % διαβάζει τουλάχιστον ένα βιβλίο τον χρόνο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό σε «άλλου είδους» ευρωπαϊκές χώρες είναι 98 % στην Ισλανδία, 90 % στη Νορβηγία, 84,5 % στη Σουηδία, 72,8% στη Γερμανία κλπ. Πάνω από δέκα βιβλία πάσης φύσεως διαβάζει μόνο το 7,8 % των Ελλήνων» (Β. Αγγελικόπουλος, «Καθημερινή», 25 Μαρτίου 2018). Ένα πολύ μικρό ποσοστό λοιπόν των Ελλήνων έχει κάποια ουσιαστική επαφή με το βιβλίο και με το διάβασμα.
    Και αν πάμε και στο ερώτημα «τι διάβασμα», τα πράγματα γίνονται πιο γκρίζα. Γιατί το μεγάλο μέρος αυτού του μικρού ποσοστού των αναγνωστών διαβάζει τα λεγόμενα εύπεπτα και διαβαστερά βιβλία και τα βιβλία της παραλίας για να περάσει η ώρα! Πρόκειται δηλαδή για ευθεία υπονόμευση της αυταξίας του βιβλίου και του διαβάσματος!
    Και αν πάμε σε καίριες όψεις του θέματος μας, τίθενται εξ ορισμού πιο αμείλικτα ερωτήματα,· γιατί ο κόσμος του βιβλίου και του διαβάσματος δεν ήταν και δεν είναι ποτέ ενιαίος. Επιμερίζεται από τις αξίες και τις ιδέες, από τις αντιλήψεις και τις θεωρήσεις που διατρέχουν κάθε κοινωνία και κάθε εποχή. Έχουμε διαβάσει και διαβάζουμε κλασικά βιβλία, που προάγουν την πνευματική καλλιέργεια και το ήθος, την προσωπικότητα και την αρετή; Πόσοι Έλληνες έχουμε διαβάσει έστω ένα βιβλίο του Αριστοτέλη ή έχουμε στοχαστεί σε κείμενα των Προσωκρατικών φιλοσόφων ή έχουμε διαβάσει ολόκληρη την Ιλιάδα και την Οδύσσεια στη μετασχολική μας ζωή ή διαβάζουμε ξανά και ξανά τα μεγάλα έργα του πνεύματος του ανθρώπου;
    Ναι, πρέπει να αναγνωρίσουμε και να συνειδητοποιήσουμε την σχεδόν μεσαιωνική κατάστασή μας, να κάνουμε αυτοκριτική – προσωπική και συλλογική-, και να αισθανθούμε ενοχή, για να αμφισβητήσουμε την παρακμιακή πνευματική μας εικόνα και να προχωρήσουμε στην αναθεώρησή της, στο μετασχηματισμό της, στην ανατροπή της. Ας γιορτάσουμε έστω και λίγοι, για να κρατήσουμε τα «κάρβουνα αναμμένα» στις στάχτες. Αλλά έχουμε ευθύνη περισσότερη και μεγαλύτερη, όσοι έχουμε σχέση αγάπης, πνευματικής πνοής και αισθητικής σύλληψης με το διάβασμα και με το βιβλίο. Να αγωνιστούμε συστηματικά και δημιουργικά για να γίνει το διάβασμα υπόθεση για όλους και πρώτιστη κοινωνική λειτουργία. Γιατί ο άνθρωπος προοδεύει μόνο μέσα σε κοινωνίες μορφωτικής προόδου και όχι κατά μόνας ή με επιμέρους ομάδες. Το διάβασμα ή θα αφορά όλους και πάντα ή θα παραμένει στη σκιά του σκοταδισμού και της αμορφωσιάς.
    Η Αθήνα μπορεί να κάνει βήματα στο μοναδικά όμορφο εκπολιτισμό του βιβλίου και του διαβάσματος. Το γεγονός ότι δεν έχει διαμορφωθεί το πρόγραμμα για όλο το έτος μπορεί να γίνει πεδίο προβληματισμού και δημιουργίας πρωτοβουλιών φιλαναγνωσίας και βιβλιοφιλίας. Άλλωστε, είναι εδώ η μεγάλη δύναμη της γνώσης και της αγωγής, της επιστήμης και της τέχνης: το σχολείο και το πανεπιστήμιο, που έχουν και τη θεσμική ευθύνη απέναντι στη μάθηση και στην κουλτούρα! Και επ’ αυτού θα επανέλθουμε!

Παρασκευή 24 Φεβρουαρίου 2017

ΛΙΓΗ ΚΟΖΑΝΙΤΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΑ...



Αποκριά στην Κοζάνη  

σημαίνει Παράδοση

Παρέλαση και Σάτυρα
Χάλκινα και Χορός
Φαγοπότι , Κέφι και Γλέντι
Φωτιά, Φανός και Γνήσιο Κοζανίτικο ιδίωμα
Η Κοζανίτικη Αποκριά είναι το κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός για την πόλη μας
αλλά και την ευρύτερη περιοχή.

Ιστορικά στοιχεία

Καρναβαλικές γιορτές πρωτοπαρουσιάζονται στη περιοχή γύρω στο 1650, με τη μορφή των “ρογκατζαρίων”, τα οποία διαρκούσαν ένα δωδεκαήμερο.
Η κυριότερη αμφίεση των Ρογκατζιαρίων στην Κοζάνη ήταν της δυάδας των Κωδωνοφόρων.
Αυτοί πάνω από ψάθινη πανοπλία και θώρακα, κρεμούσαν στα στήθη και στις πλάτες τους κουδούνια και κυπριά ογκωδέστατα. Στο πρόσωπό τους φορούσαν προσωπίδα με μορφή γοργόνας, που προκαλούσε τον τρόμο σ’ όσους την αντίκρυζαν. Και στο δεξί χέρι κρατούσαν για όπλο ένα δρεπανοειδές σφυρί το (Κλιούγκι). Τους Κωδωνοφόρους συνόδευε μεγάλη παρέα μεταμφιεσμένων. Από τα βαθιά χαράματα της Πρωτοχρονιάς και μέχρι τέλους της λειτουργίας έξω από το Δημαρχείο χτυπούσαν τα κυπροκούδουνά τους δαιμονιωδώς ενώ πλήθος κόσμου συγκεντρώνονταν για να απολαύσουν το θέαμα.
Όταν δύο παρέες Κωδωνοφόρων συναντιούνταν σε στενό δρόμο, έπρεπε κάποια να υποχωρήσει για να περάσει η άλλη, γιατί αλλιώς θα συγκρούονταν. Όποια παρέα θεωρούσε τον εαυτόν της ανίσχυρον υποχωρούσε και υποχρεόνονταν να περάσει από την αψίδα που σχηματίζονταν από τους Κωδωνοφόρους της ισχυρότερης παρέας με τα σφυριά τους πράγμα το οποίο εθεωρούνταν σημείον υποταγής των μεν εις τους δε. Πολλές φορές για λυθεί το ζήτημα κατέφευγαν στα σφυριά και η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη. Αποτέλεσμα μιάς τέτοιας σύγκρουσης γύρω στα 1860 ήταν να αλληλοσκοτωθούν δύο αδέρφια, της Μπήλιως τα παιδιά, γιατί μεταμφιεσμένοι όπως ήταν δεν γνώριζαν ο ένας τον άλλον. Πήγαν και τους έθαψαν στη θέση που φέρει το όνομα “της Μπήλιως τα νημόρια” (πλατεία 25ης Μαρτίου). Αλλά από τότε οι τουρκικές αρχές με παρέμβαση των προεστών απαγόρευσαν τις εκδηλώσεις αυτές.


Ξανάρχισαν μετά το 1890, γιατί ο κόσμος ζητούσε ψυχαγωγία . Τότε φαίνεται ότι έγιναν οι ενέργειες από τους Προύχοντες της Κοζάνης στο Μοναστήρι (τα Μπιτόλια) για να αρθεί η απαγόρευση και ήρθε από τον Βαλή η απάντηση “Μπιτούν Κοζαναράλ έξ Μασκαρά Οσλούν” δηλαδη αφού το θέλουν άς “γίνουν όλοι οι Κοζανίτες Μασκαράδες” Αλλά δεν εμφανίστηκαν πια στις γιορτές του Δωδεκαημέρου σαν “Ρογκατζιάρια”, παρά στις Αποκριές και με την ονομασία “Καρναβάλια”.
Σαν έφεγγε καλά η μέρα, έσβηναν το Φανό. Μάζευαν τη στάχτη και πήγαιναν και τη σκορπούσαν στο βιό τους (στα χωράφια και τα αμπέλια), να καρπίσουν και να αυγατίσει η σοδειά. Σημάδι πως πολλές από τις γιορτές των Αρχαίων Ελλήνων, διατηρούνται ακόμα και σήμερα από τον Ελληνικό λαό, σαν συνέχεια εκείνων κι ας λένε μερικοί λαογράφοι και προ παντός ιστοριογράφοι, πως ο σημερινός Ελληνισμός δεν έχει τη ρίζα του στον παλιό, μα είναι παρακλάδι από ένα γιγαντόσωμο δεντρί.

Η Συγχώρεση και το δείπνο

Μετά την παρέλαση -που την παρακολουθεί όλη η οικογένεια- κατευθύνονται στο σπίτι του γεροντότερου μέλους της οικογένειας (παππού ή μεγαλύτερου θείου). Με την είσοδο στο σπίτι φιλούν τα χέρια όλων των γεροντότερων λέγοντας:
«Σ’χουρμένα» και οι γεροντότεροι ανταπαντούν με τη φράση «Σ’χουρμένα, Καλή Σαρακοστή!».
Όταν συγκεντρωθεί όλη η οικογένεια η γιαγιά στρώνει το γιορτινό τραπέζι με φαγητά και γλυκά που έχουν βάση το γάλα και τα τυριά.
Τρώνε με βουλιμία τα νόστιμα εδέσματα που συνοδεύονται από κοκκινέλι και στο τέλος γεύονται τον παραδοσιακό μπακλαβά (ή το κανταΐφι σπανιότερα). Μετά πιάνονται στο χορό, με τον γεροντότερο να τραγουδάει ένα δύο αποκριάτικα τραγούδια.

Η Χάσκα


Η «Χάσκα» γίνεται στο τέλος της οικογενειακής συγκέντρωσης. Ο γεροντότερος δένει μία κλωστή στον κλώστη, στον πλάστη δηλαδή με τον οποίο ανοίγονται τα φύλλα της πίτας, και στην άλλη άκρη της κλωστής δένεται ένα ξεφλουδισμένο βραστό αυγό. Όλοι κάθονται οκλαδόν σε κύκλο και από τη μέση ο παππούς κουνάει σαν εκκρεμές το αυγό μπροστά στα στόματα των μελών της οικογένειας, τα οποία έχουν «δεμένα» στην πλάτη τα χέρια τους, και προσπαθούν να “χάψουν”, να δαγκώσουν δηλαδή το αυγό. Η διαδικασία είναι πολύ διασκεδαστική γιατί δεν είναι εύκολο να δαγκωθεί το αυγό. Όταν συμβεί αυτό βάζουν φωτιά στην κλωστή και αν καεί ολόκληρη θεωρείται «καλός οιωνός» για την οικογένεια.
Το έθιμο της «Χάσκας» το επιβάλει η σαρακοστιανή επιταγή που λέει: «με αυγό κλείνει το στόμα το βράδυ της Αποκριάς και με αυγό ανοίγει πάλι το βράδυ της Ανάστασης» υπενθυμίζοντας τη νηστεία που αρχίζει την επομένη και που πρέπει να τηρηθεί στο μεσοδιάστημα αυτό.

 
Ο Φανός
Α. Η ιδιαιτερότητα του Κοζανίτικου Φανού
Τρία είναι τα κύρια στοιχεία που κάνουν τον Φανό της Κοζάνης ξεχωριστό κατά την Ματίνα Μόμτσιου-Τσικριτζή:
α. Ο συνδυασμός του ανάμματος της φωτιάς με το ιδιότυπο τραγούδι γύρω απ’ αυτήν.
Ενώ σε άλλες πόλεις της Ελλάδας ανάβουν μεγάλες φωτιές στο χώμα για ευχετήριες ή καθαρτήριες τελετές,  στην Κοζάνη το  άναμμα του φανού συνδυάζεται επί πλέον με την ιδέα της ανατροπής, της αμφισβήτησης ιδεών και ιεραρχίας και την κατάργηση κάθε ορίου που εμπεριέχει η Αποκριά.
β. Η μορφή του Φανού.
Δεν ανάβεται μία τεράστια φωτιά στο χώμα που συνεχώς πρέπει να τροφοδοτείται για να μη σβήσει εύκολα, όπως συμβαίνει σε πολλά μέρη της Ελλάδος. Στην Κοζάνη ανάβεται μία μικρή φωτιά επάνω σε βωμό και απλώς συντηρείται η φλόγα της ώστε να διαρκέσει ώρες ολόκληρες.Η φωτιά είναι το σημείο αναφοράς του Φανού και γύρω από αυτήν εξελίσσονται τα διάφορα δρώμενα.
γ. Η ύπαρξη πολλών Φανών είναι το τρίο στοιχείο στη διαφορετικότητά του.
___,____,____,___
Δεν ανάβεται μία μεγάλη φωτιά στην πλατεία όπως συμβαίνει αλλού. Στην Κοζάνη υπάρχουν πολλές εστίες στα σταυροδρόμια κάθε γειτονιάς, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στους οικοδεσπότες κάθε Φανού να βάζουν το δικό τους προσωπικό στοιχείο που τους διαφοροποιεί από τους άλλους. Επιτρέπεται έτσι και στον επισκέπτη η μετάβαση από Φανό σε Φανό, η εναλλαγή και η “ανανέωση” του να ρίχνεται συνεχώς και σε ένα καινούργιο ξεφάντωμα.



Β. Τι είναι ο Φανός
Είναι μια γιορτή με λατρευτικό αλλά και ανατρεπτικό χαρακτήρα που στήνεται γύρω από ένα βωμό στον οποίο η φωτιά καίει όλη τη νύχτα και γίνεται το βράδυ της «Τρανής της Απουκράς» όταν το κέφι έχει φτάσει στα ύψη.
Γύρω από τη φωτιά σχηματίζεται ένας κύκλος με επικεφαλής τον κορυφαίο τραγουδιστή, ο οποίος τραγουδάει πρώτος και μόνος του τα αποκριάτικα τραγούδια ακολουθούμενος από το χορό που στη συνέχεια επαναλαμβάνει ομαδικά και με τον ίδιο τρόπο τον στίχο.
Η εκδήλωση πραγματοποιείται σε συγκεκριμένα μέρη της Κοζάνης που συνήθως είναι τα σταυροδρόμια κάθε γειτονιάς. Είναι καλά οργανωμένη από τους κατοίκους της γειτονιάς και ο καθένας αναλαμβάνει από μία αποστολή: το κέρασμα, την τροφοδοσία, το τραγούδι κτλ. Ο εθελοντισμός στην πλήρη αποθέωσή του!
Γ. Ο Φανός παλαιότερα

Την Κυριακή της μικρής Αποκριάς τα παιδιά της γειτονιάς κρατώντας ένα τσίγκινο πιάτο στέκονταν στην έξοδο των εκκλησιών, στα σταυροδρόμια ή τις βρύσες και προκαλούσαν τους περαστικούς : «Ό,τι έχετε ευχαρίστηση για το φανό μας!».
Όλοι έδιναν με ευχαρίστηση! Τα χρήματα που συγκεντρώνονταν προορίζονταν για την αγορά δαδιού για το άναμμα του Φανού.
Οι νοικοκυρές της γειτονιάς ετοίμαζαν τα κεράσματα: κιχιά, μεζέδες και γλυκίσματα για να τα προσφέρουν στους παρευρισκόμενους. Οι άνδρες ετοίμαζαν το κρασί που θα έπιναν και θα κερνούσαν στο Φανό. Το πρωί επισκέπτονταν τα κοσμικά κέντρα της εποχής και μάζευαν τις πεταγμένες σερπαντίνες. Αυτές τις έκαναν μεγάλες φούντες που τις έδεναν σε δυνατό σχοινί το οποίο στερέωναν σε μπαλκόνια, δέντρα ή κολώνες γύρω από το Φανό διακοσμώντας τον. Στο κέντρο του σταυροδρομιού έχτιζαν μία ξηρολιθιά ύψους ενός μέτρου περίπου και στο κέντρο τοποθετούσαν μια σιδερένια απλάδα όπου θα έκαιγε το δαδί.


Δ. Ο Φανός σήμερα

Ο Φανός ακόμη και σήμερα διατηρεί τα πατροπαράδοτα στοιχεία αλλά έχει προσαρμοστεί στη σύγχρονη εποχή.
Επιστρατεύονται τα ηχοσυστήματα, οι μπάντες με τα χάλκινα και τα κλαρίνα, τα κεράσματα (κρασί, κιχιά κλπ )είναι του εμπορίου δεν γίνεται πλέον έρανος αφού ο Δήμος και οι υπόλοιποι φορείς αναλαμβάνουν το οικονομικό κόστος. Αλλά πάλι, σε κάθε γειτονιά, υπάρχουν οργανωμένες ομάδες που δραστηριοποιούνται από των Φώτων και μετά και αναλαμβάνουν τη διακόσμηση του Φανού, την κατασκευή του άρματος, την εξεύρεση καλής ορχήστρας χάλκινων και ότι τέλος πάντων θα βοηθήσει ώστε ο Φανός της γειτονιάς τους να είναι ο καλύτερος!

Ε. Το σβήσιμο του Φανού
Το γλέντι είναι ατελείωτο. Αρχίζει με το πρώτο σκοτάδι και τελειώνει μόνο όταν τελειώσει το κρασί ή σωθούν τα ξύλα και αραιώσει ο κόσμος. Είτε από τη γενναία κρασοκατάνυξη, είτε από το δυνατό κρύο. Τότε σβήνει και ο φανός. Η παράδοση επιβάλλει:
«του Φανό πρέπ’ να σβήσν’
πρώτα αφού τουν κατουρίσν!»…


http://www.giapraki.com/30282-i-apokria-stin-kozani




Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2017

ΑΠΟΚΡΙΑ



 
ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ
Ετέλειωσαν τα ψέματα· ο πόλεμος θα γίνει...
- Δε ντρέπεσαι! θα έχουμε παντοτινή ειρήνη!
- Μωρέ θα το βροντήξουμε κι ο κόσμος αν χαλάσει!
- Αϊ! βλέπω έμοιασες και συ του φίλου μου του Βλάση.
Μ' αυτά και άλλα ο καιρός επέρασε και πάει,
Μ' αυτά και πιο χειρότερα και σήμερα περνάει.
Εν τούτοις πριν ο πόλεμος τη μούρη του προβάλει
Ιδού οπού μας έφθασε τρελό το καρναβάλι.
Και τώρα δίχως χρήματα, φτωχοί και φουκαράδες
Εμπρός! Ας γίνουμε λοιπόν και πάλι μασκαράδες.
Εμπρός! Ας το γλεντήσουμε! Αν κι είναι φόβος.... - φρίκη!
Μήπως για πάντα μείνουμε με το μασκαραλίκι!

Γεώργιος Σουρής

 

Κυριακή 15 Ιανουαρίου 2017

ΨΗΦΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ "ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΕΛΤΑ"



Εγκαινιάζεται η ψηφιακή Βιβλιοθήκη "Πηνελόπη Δέλτα" που θα φιλοξενήσει σταδιακά όλα τα έργα της συγγραφέα.Για αρχή θα βρείτε τα έργα: Τρελαντώνης, Παραμύθι χωρίς όνομα, Για την Πατρίδα.

ΤΕΛΙΚΑ ΟΔΕΥΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΟΛΟΤΑΧΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ;

                      

Θέσαμε σε 7 βιβλιοπωλεία του κέντρου τα μεγάλα ερωτήματα που απασχολούν το χώρο τα τελευταία χρόνια, προσπαθώντας να προβλέψουμε το μέλλον του.

Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου 2016

ΟΙ ΜΩΜΟΓΕΡΟΙ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΤΗΣ ΟΥΝΕΣΚΟ




Το εθιμικό δρώμενο των Μωμόερων, όπως τελείται σε οκτώ χωριά της ευρύτερης περιοχής της Κοζάνης, εντάχθηκε στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO
Η Διακυβερνητική Επιτροπή της Σύμβασης για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στην 11η ετήσια συνεδρίασή της (Αντίς Αμπέμπα, Αιθιοπία 28.11-2.12.2016), στη συνεδρία της Τετάρτης 30 Νοεμβρίου 2016  ενέκρινε την εγγραφή στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας των Μωμόερων, εθιμικού δρώμενου του Δωδεκαημέρου, όπως τελείται σε οκτώ χωριά της ευρύτερης περιοχής της Κοζάνης (Τετράλοφος, Άγιος Δημήτριος, Αλωνάκια, Σκήτη, Πρωτοχώρι, Κομνηνά, Ασβεστόπετρα, Καρυοχώρι), οι κάτοικοι των οποίων είναι κατά κύριο λόγο Πόντιοι, απόγονοι Ποντίων προσφύγων από την περιοχή της ορεινής Τραπεζούντας (Ματσούκα), οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα το 1923.

Το εθιμικό δρώμενο των Μωμόερων, ένα από τα πολλά καρναβαλικά δρώμενα του δωδεκαημέρου (περίοδος Χριστουγέννων, Πρωτοχρονιάς και Θεοφανείων) που πραγματοποιούνται ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα, έχει εορταστικό αλλά και ευχετηριακό χαρακτήρα, καθώς συνδέεται άμεσα με τον ερχομό του νέου έτους. Επίσης, χαρακτηρίζεται για τη έντονη θεατρική του διάσταση, καθώς περιλαμβάνει πλειάδα θεατρικών ρόλων, που ενσαρκώνονται από τα μέλη της κοινότητας.

Το έθιμο των Μωμόερων αποτελεί παράλληλα και ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία συλλογικής ταυτότητας και αυτοπροσδιορισμού των Ποντίων, όχι μόνο των οκτώ χωριών της ευρύτερης περιοχής της Κοζάνης, αλλά και άλλων ποντιακών κοινοτήτων όπου τελείται το δρώμενο. Οι Πόντιοι, διασκορπισμένοι πλέον όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρο τον πλανήτη, λόγω των τραυματικών ιστορικών εμπειριών του 20ού αιώνα, του ξεριζωμού και της προσφυγιάς, αποτελούν περήφανους φορείς λαϊκών παραδόσεων βαθιά ριζωμένων στον χρόνο.

Με αφορμή την εγγραφή των Μωμόερων στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, αξίζει να τονιστεί ο ρόλος που επέχει η άυλη πολιτιστική κληρονομιά σήμερα για τη διατήρηση του αισθήματος συνοχής και συνέχειας των προσφυγικών και εκτοπισμένων πληθυσμών. Προκειμένου να αναγνωριστεί αυτή η σημασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς για πληθυσμούς που υφίστανται κάθε είδους βία σε περιόδους συγκρούσεων και πολεμικών συρράξεων, με πρωτοβουλία της Ελλάδας έχει ξεκινήσει ευρύτατος διάλογος μεταξύ των κρατών-μελών της Σύμβασης. Η Απόφαση 15 της Διακυβερνητικής Επιτροπής («Intangible Cultural Heritage in Emergencies») αναγνωρίζει, στο προοίμιό της, την πρωτοβουλία της Ελλάδας στο άνοιγμα της συζήτησης για τον κρίσιμο ρόλο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς αναφορικά με τη διατήρηση της συνοχής κοινοτήτων που αντιμετωπίζουν κρίσεις και έκτακτες καταστάσεις (τα κείμενα της 11ης Διακυβερνητικής είναι διαθέσιμα όλα στο http://www.unesco.org/culture/ich/en/11com).



Παρασκευή 29 Ιουλίου 2016

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ...ΣΤΗ ΜΑΝΗ

                        Στο δρόμο για Μάνη περιδιάβαση στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας
 
                                   Μέσα στο Μουσείο το άγαλμα του Ερμή του Πραξιτέλη
                                                      Από το διάκοσμο του ναού του Δία




                                     Η πετρόκτιστη Καρδαμύλη, γνωστή και από τον Όμηρο
                                                     ...γεμάτη πύργους και πυργόσπιτα

      Στην παλιά Καρδαμύλη o πύργος του Μούρτζινου, του τελευταίου καπετάνιου της Μάνης
             Κάτω από τον Πύργο Διρού το ωραιότερο λιμναίο σπήλαιο στον κόσμο
                                                   Με τη βάρκα μέσα στο σπήλαιο

                               Μοναδικοί σχηματισμοί από σταλακτίτες και σταλαγμίτες


Αρεόπολη με πέτρινα σοκάκια, πυργόσπιτα και φανερά τα ίχνη από την αίγλη του παρελθόντος


στην πλατεία το άγαλμα του Μαυρομιχάλη


                                                                   Το γραφικό Λιμένι

                                                  με τον πύργο των Μαυρομιχαλαίων

                                                    Ο ανακαινισμένος πύργος Δουράκη
                                           Ναός του Αγίου Πέτρου του12ου αι με τρούλο


                                                             με πυργοειδές καμπαναριό
 
                                           
                                              και στην πλατεία


Στούπα και στην παραλία Καλογριάς το σπιτάκι στο οποίο έζησε για δύο χρόνια ο Ν.Καζαντζάκης με τον ήρωα του μυθιστορήματός του "Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά' το Γιώργη Ζορμπά.

                                                  Υπέροχες δημιουργίες στην άμμο
                                          Ανηφορίζοντας για το κάστρο της Καλαμάτας
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...