Α. EΓΚΛΙΣΕΙΣ
Πρέπει να ξέρω να
αναγνωρίζω τις εγκλίσεις των ρημάτων και να καταλαβαίνω τι φανερώνουν :
ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Φανερώνει:
1. Το πραγματικό, το βέβαιο Διάβασε και γι’ αυτό έγραψε καλά.
2. Το δυνατό Αν είχε διαβάσει, θα έγραφε καλά στις εξετάσεις.
3. Το πιθανό Ο Πέτρος δεν φάνηκε. Μάλλον θα διαβάζει.
4. Ευχή (ας, να, μακάρι να, είθε
να ) Μακάρι να διαβάζατε όλο το
χρόνο! Ας μελετούσατε λίγο περισσότερο...!
5. Παράκληση Δεν ρίχνετε μια ματιά στις εγκλίσεις;
ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ
Φανερώνει:
1. Το ενδεχόμενο Ίσως να χρειαστεί να
διαβάσετε λίγο περισσότερο.
2. Το επιθυμητό Ας γράψετε όλοι
3. Προτροπή Ας αρχίσετε διάβασμα!
4. Παραχώρηση Εντάξει, να μη διαβάσετε την ενότητα 7
!
5. Ευχή Μακάρι να πετύχετε στις εξετάσεις!
6. Απορία Να διαβάσουμε και τα 15 κείμενα ;
7. Προσταγή ή απαγόρευση ΝΑ
ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΚΑΛΑ!
ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
Φανερώνει:
1. Προσταγή Καθίστε τώρα να διαβάσετε για τις
εξετάσεις!
2. Προτροπή Διαβάστε για τις εξετάσεις!
3. Απαγόρευση Μη μιλάτε την ώρα
της εξέτασης!
ΑΣΚΗΣΗ :
Να γράψετε σε ποια
έγκλιση βρίσκονται τα υπογραμμισμένα ρήματα και τι φανερώνει
η έγκλιση αυτή στη
συγκεκριμένη περίπτωση.
1. Μακάρι να πήγαινα κι
εγώ στο μπάσκετ μαζί τους. Οριστική (ευχή)
2. Ίσως να συναντήσω την
Αθηνά σήμερα .................................................................................
3. Φρόντιζε πάντα την
εμφάνισή του ...........................................................................................
4. Δοκίμασε να λύσεις
αυτή την άσκηση .....................................................................................
5. Να σας έχει καλά ο
Θεός! ........................................................................................................
6. Σταματάτε να
τσακώνεστε! .....................................................................................................
7. Θα είχα χάσει το
δρόμο, αν δεν ήσουν εσύ! ........................................................................
8.
Μη φωνάζεις!
.............................................................................................................................
9. Εντάξει, ας μη βγούμε
έξω απόψε! .........................................................................................
10. Να λύσουμε όλες τις επαναληπτικές ασκήσεις; ..............................................................
Β. ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ
ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
|
ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ
|
ΠΑΡΟΝ
|
ΠΑΡΕΛΘΟΝ
|
ΜΕΛΛΟΝ
|
ΜΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ
|
Ενεστώτας:
διαβάζω
|
Παρατατικός:
διάβαζα
|
Εξακολουθητικός Μέλλοντας:
θα διαβάζω
|
ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ
|
-- --
|
Αόριστος:
διάβασα
|
Συνοπτικός/Στιγμιαίος Μέλλοντας:
θα διαβάσω
|
ΣΥΝΤΕΛΕΣΜΕΝΟ
|
Παρακείμενος:
έχω διαβάσει
|
Υπερσυντέλικος:
είχα διαβάσει
|
Συντελεσμένος Μέλλοντας:
θα έχω διαβάσει
|
ΑΣΚΗΣΕΙΣ :
1. Να συμπληρώσετε τον
πίνακα με τη χρονική βαθμίδα και το ποιόν ενέργειας
του κάθε ρήματος.
ΡΗΜΑ
|
ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ
|
ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
|
είχε διαβάσει
|
παρελθόν
|
συντελεσμένο
|
παρακολουθούσαν
|
φτιάχνεις
|
θα έχει χαθεί
|
θα προσέξω
|
έχω αγχωθεί
|
ταράχτηκα
|
σκουπίζω
|
2. Να ξαναγράψετε τις
παρακάτω προτάσεις βάζοντας τα ρήματα στον Aόριστο.
Προσέξετε την
αύξηση!!!
α. Εκφράζει με θάρρος τις
απόψεις του. Εξέφρασε με θάρρος τις απόψεις του.
β. Προκύπτουν πολλά
ζητήματα. ...............................................................................
γ.
Αναλαμβάνω την ευθύνη.
....................................................................................
δ. Τον προσβάλλει αυτό
που είπες! ................................................................................
ε. Μου διαφεύγει η
απάντηση. .....................................................................................
στ.
Συγγράφει τη διατριβή του.
.....................................................................................
Γ. ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ
Ανάλογα με τη σχέση του
πρώτου με το δεύτερο συνθετικό χωρίζονται σε:
·
Παρατακτικά: τα σύνθετα παρατάσσονται το ένα δίπλα στο άλλο.
(Θα μπορούσαν
απλώς να συνδεθούν με το ΚΑΙ.)
αλατοπίπερο < αλάτι + πιπέρι
ασπρόμαυρος < άσπρος +
μαύρος
ανοιγοκλείνω < ανοίγω +
κλείνω
- Προσδιοριστικά: το
πρώτο συνθετικό προσδιορίζει το δεύτερο.
μεγαλούπολη < μεγάλη + πόλη
βατραχοπέδιλα < βάτραχος + πέδιλα
σιγοτραγουδώ < σιγά + τραγουδώ
- Κτητικά:
μπορούν να αποδοθούν με τη φράση «εκείνος που εχει...»
καλότυχος < καλός + τύχη (εκείνος που έχει
καλή τύχη)
γκριζομάλλης < γκρίζος + μαλλιά (εκείνος που έχει γκρίζα μαλλιά)
·
Αντικειμενικά: το ένα συνθετικό είναι το ουσιαστικό και έχει θέση αντικειμένου
στο ρήμα.
βιβλιοπώλης < βιβλίο + πωλώ (αυτός που πουλά βιβλία – βιβλία =
αντικείμενο)
πετρελαιοπαραγωγός < πετρέλαιο + παραγωγός (αυτός που παράγει
πετρέλαιο)
ΑΣΚΗΣΗ : Να συμπληρώσετε
τον πιο κάτω πίνακα.
ΣΥΝΘΕΤΗ ΛΕΞΗ
|
Α΄ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ
|
Β΄ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ
|
ΕΙΔΟΣ
|
παυσίπονο
|
παύω
|
πόνος
|
αντικειμενικό
|
βαριακούω
|
μικροϊδιοκτήτης
|
καλόκαρδος
|
αγριολούλουδο
|
κωμικοτραγικός
|
νεκροθάφτης
|
στενόμακρος
ΠΗΓΗ : Θεωρία και ασκήσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα
από τη συνάδελφο Φωτεινή Θεοδούλου (Κύπρος)
|
o
Οι
Έλληνες το πήραν από τους Φοίνικες, αφού
πρόσθεσαν κάποια φωνήεντα
